Kaçınma (Avoiding) Çatışma Tarzı

Kaçınma tarzı, TKI modelinde Düşük İddiacılık ve Düşük İşbirlikçilik boyutlarının kesişiminde yer alır. Bu yaklaşım, kişinin çatışmanın varlığını kabul etmediği, onu ertelediği, göz ardı ettiği veya geri çekildiği anlamına gelir. Kaçınan kişi ne kendi hedeflerini ne de diğer tarafın hedeflerini gerçekleştirmeye çalışır. Genellikle bir Kaybet-Kaybet senaryosu olarak yorumlanır, çünkü çatışma çözülmeden kalır.

Genel Değerlendirme

Kaçınmacı tarzı benimseyen bir kişi, çatışmanın sonuçlarından veya çatışma sürecinin kendisinden duyduğu rahatsızlık nedeniyle konuyu açmaktan veya doğrudan yüzleşmekten çekinir. Çatışmayı geçici olarak veya süresiz olarak durdurmaya çalışır.

• Temel Güdüsü: Çatışmanın yarattığı gerginlikten ve rahatsızlıktan kaçınmak, ilişkileri yüzeyde tutmak ve zamanın sorunu kendiliğinden çözeceği umudunu taşımak.

• Davranış Şekli:

  • Konuyu Değiştirme: Çatışma belirtileri ortaya çıktığında konuyu başka yöne çevirir.

  • Erteleme: Sorunun çözümünü sürekli olarak geleceğe erteler (“Şimdi doğru zaman değil”, “Sonra konuşuruz”).

  • Geri Çekilme: Fiziksel olarak toplantılardan veya tartışmalardan uzaklaşır; duygusal olarak kendini kapatır.

  • Pasiflik: Çatışmayı çözmek için hiçbir adım atmayarak, sorunun kendiliğinden ortadan kalkacağını umar.

• Ne Zaman Etkilidir?

  • Önemsiz Konular: Konunun çok küçük ve önemsiz olduğu, çözmenin getireceği maliyetin (zaman, enerji, ilişki) çok daha büyük olduğu durumlar.

  • Zaman Kazanma: Çok önemli ve hassas bir konu için bilgi toplamak veya duyguları yatıştırmak amacıyla zamana ihtiyaç duyulduğunda (ancak bu, aktif bir strateji olmalıdır).

  • Daha Önemli Konular Varsa: O anda çözülmesi gereken daha acil ve önemli sorunlar varsa.

  • Güçlü Bir Rakip Karşısında: Kazanma şansının çok düşük olduğu ve yüzleşmenin ciddi bir zarara yol açacağı durumlarda, geri çekilmek bir taktik olabilir.

Gelişim Noktaları

Kaçınma tarzı, kısa vadede huzur sağlasa da, uzun vadede çözülmemiş sorun yığınına neden olur. Etkili bir çatışma yöneticisi olmak için odaklanılması gereken gelişim alanları şunlardır:

1. Önemli ve Önemsiz Konuları Ayırt Etme: Bireyin, gerçekten kaçınılması gereken (önemsiz, geçici) çatışmalar ile yüzleşilmesi gereken (önemli, kronik) çatışmaları ayırt etme becerisini geliştirmesi gerekir.

2. Karşılıksız Maliyet Analizi: Çatışmayı ertelemenin veya kaçınmanın getirdiği maliyeti (stres, tekrarlayan sorunlar, ilişki hasarı) fark etmek. Kaçınmanın genellikle daha kötü sonuçlara yol açtığını anlamak.

3. İddiacılığı Geliştirme: Kişinin kendi hak ve ihtiyaçlarını (düşük iddiacılığın tersi) daha rahat ve yapıcı bir şekilde ifade etme yollarını öğrenmesi. “Ben” dili ile duyguları ve ihtiyaçları ifade etmek, yüzleşmeyi kolaylaştırabilir.

4. Zamanlama Becerisi: Kaçınmayı bir strateji olarak kullanmayı öğrenmek; yani “ertele ve planla” yaklaşımını benimsemek. Pasif bir kaçınma yerine, sorunu çözmek için en uygun zamanı aktif olarak planlamak (örneğin, “Bu konuyu şimdi değil, 1 saat sonra X konusunda konuşalım”).

SWOT Analizi

Kaçınma tarzının güçlü ve zayıf yönleri ile fırsat ve tehditlerini (SWOT) inceleyelim.